Spis treści:
1. Czym jest praca zarobkowa?
2. Co jest niezgodne ze zwolnieniem lekarskim?
3. Od kiedy zmiany?
Rządowe Centrum Legislacji opublikowało projekt ustawy zmieniającej ustawę z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że istniejący stan prawny postrzegany jest zarówno przez osoby ubiegające się o świadczenia o charakterze ubezpieczeniowym lub pozaubezpieczeniowym jako nieprzejrzysty i niedostosowany do obecnych potrzeb społecznych, co prowadzi do uznania go za nieefektywny. Stąd potrzeba zmian i dostosowanie zasad wykorzystywania zwolnień lekarskich do obecnych realiów.
Czym jest praca zarobkowa?
Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 17 ust. 1 ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Określenie „praca zarobkowa” nie zostało zdefiniowane w przepisach prawnych z zakresu ubezpieczeń społecznych. Dlatego w ustawie proponuje się wprowadzenie definicji pracy zarobkowej. Zgodnie z projektem ustawy, pracą zarobkową, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania, z wyłączeniem czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności.
Ustawa wskazuje również co można uznać za czynności incydentalne. Będą to czynności, których zaniechanie mogłoby prowadzić m.in. do znacznych strat finansowych dla pracodawcy czy kontrahenta (np. podpisanie faktur, listów przewozowych, innych dokumentów) nie będzie prowadziło do odebrania świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Co jest niezgodne ze zwolnieniem lekarskim?
Ustawa wskazuje również jakie czynności będzie mógł wykonywać pracownik w trakcie zwolnienia lekarskiego. Aktywnością niezgodną z celem zwolnienia od pracy, o której mowa w ust. 1 pkt 2, są wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego lub czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności.
Również w tym przypadku ustawodawca wskazuje przykładowe czynności, które można wykonywać
w trakcie zwolnienia lekarskiego. Z analizy orzecznictwa sądowego wynika, że orzeczona niezdolność do pracy
z możliwością poruszania się stanowi przede wszystkim o możliwości wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, tj. m.in. dokonania zakupów żywności, zakupu leków, materiałów medycznych, udania na zabieg medyczny czy kontrolę lekarską.
Nowelizacja ustawy o ZUS ma także uregulować kwestię przebywania poza miejscem pobytu wskazanym na zwolnieniu lekarskim. W myśl nowych przepisów w przypadku, gdy podczas kontroli osoby kontrolujące nie zastaną ubezpieczonego, będzie to stanowiło podstawę do utraty przez niego prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, chyba że udokumentuje, że nieobecność ta była uzasadniona względami zdrowotnymi lub koniecznością podjęcia ,,czynności incydentalnych”.
Od kiedy zmiany?
Proponuje się, aby projektowana ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.
