Spis treści:
1. Legalny pobyt obywateli Ukrainy
2. Praca obywateli Ukrainy – powiadomienie o powierzeniu pracy
3. Praca obywateli Ukrainy – inne podstawy
Osoby będące obywatelami Ukrainy podlegają szczególnym regulacjom, wynikającym z ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 167, tzw. specustawa). Ustawa ta została kolejny raz znowelizowana, a nowe przepisy obowiązują od 1 lipca 2024 r.
Legalny pobyt obywateli Ukrainy
Jednym z najważniejszych założeń specustawy jest legalny pobyt obywateli Ukrainy w Polsce z mocy prawa. Aktualnie, obywatele Ukrainy mogą legalnie przebywać w naszym kraju do 30 września 2025 r. Dotyczy to obywateli Ukrainy, którzy:
- przyjechali do Polski po 24.02.2022 w związku z działaniami wojennymi – ich pobyt w Polsce jest legalny z mocy prawa;
- przebywali w Polsce wcześniej, na podstawie wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy, a dokumenty te utraciły ważność po 24.02.2022 r. – specustawa przedłuża ważność dokumentów pobytowych do wspomnianej daty granicznej
- przebywali w Polsce w ramach ruchu bezwizowego – jeśli końcowa data dopuszczalnego okresu pobytu w Polsce przypadała po 24.02.2022 r.
Co jednak istotne, dokumenty pobytowe, których data ważności została przedłużona na podstawie specustawy nie uprawniają do dalszego przekraczania granicy naszego kraju.
Praca obywateli Ukrainy – powiadomienie o powierzeniu pracy
Na gruncie specustawy możliwe jest zatrudnianie obywateli Ukrainy w ramach uproszczonej procedury powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy. Aby obywatel Ukrainy mógł rozpocząć wykonywanie pracy zarobkowej w Polsce na tej podstawie, konieczne jest spełnienie następujących wymogów:
- pobyt obywatela Ukrainy musi być legalny,
- podmiot powierzający wykonywanie pracy złoży do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na miejsce swojej siedziby stosowne powiadomienie w terminie 7 dni od dnia podjęcia pracy na jego rzecz,
- wymiar czasu pracy oraz wynagrodzenie obywatela Ukrainy nie są niższe niż wskazane w powiadomieniu podmiotu powierzającego wykonywanie pracy;
- wynagrodzenie nie jest niższe niż minimalne (lub minimalne godzinowe).
Powiadomienie j.w. należy przy tym ponowić, jeżeli:
- zmienił się rodzaj umowy pomiędzy podmiotem powierzającym;
- zmieniło się stanowisko lub rodzaj wykonywanej pracy;
- zmniejszono wymiar czasu pracy lub liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu określone w powiadomieniu;
- obniżono miesięczną lub godzinową stawkę wynagrodzenia określoną w powiadomieniu.
Praca obywateli Ukrainy – inne podstawy
Co do zasady, główną procedurą legalizacji pracy obywateli Ukrainy w Polsce powinno być wspomniane powiadomienie. Dotyczy to w szczególności osób, które przybyły do Polski w związku z działaniami wojennymi po 24.02.2022 r., posiadających status UKR. Jeżeli natomiast obywatel Ukrainy przebywał w Polsce przed wybuchem wojny, pracodawca oprócz powiadomienia może zatrudnić taką osobę również na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy albo klasycznego zezwolenia na pracę.
Każdy obywatel Ukrainy może również we własnym zakresie złożyć wniosek o udzielenie mu zezwolenia jednolitego – na pobyt czasowy i pracę.
