Rozpoczęto pracę nad ustawą dot. wykonawców z państw trzecich w rynku zamówień publicznych.
Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie do polskiego porządku prawnego regulacji uwzględniających tezy wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2024 r. w sprawie C-652/22 Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret AȘ przeciwko Državna komisija za kontrolu postupaka javne nabave, potwierdzone wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 13 marca 2025 r. w sprawie C-266/22 CRRC Qingdao Sifang CO LTD et Astra Vagoane Călători S.A. przeciwko Autoritatea pentru Reformă Feroviară i Alstom Ferroviaria S.P.A.
W myśl tych wyroków wykonawcy z państw trzecich niezwiązanych z Unią Europejską żadną umową międzynarodową gwarantującą na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, nie mają zapewnionego dostępu do unijnego rynku zamówień publicznych.
W uzasadnieniu założeń zmian legislacyjnych wskazano, iż „projektowane zmiany w ustawie z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych oraz w ustawie z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi mają na celu uwzględnienie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydanego w sprawie C-652/22 w polskim prawie, przy jednoczesnym akcentowaniu zasad wynikających z zobowiązań międzynarodowych i dyrektyw Unii Europejskiej w zakresie zamówień publicznych i umów koncesji na roboty budowlane lub usługi, dotyczących ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego lub zawarcie umowy koncesji przez wykonawców z państw trzecich.
W celu zapewnienia skuteczności powyższego orzeczenia Trybunału niezbędne jest wyraźne wskazanie w projektowanych regulacjach, że zamawiający w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego lub postępowaniach o zawarcie umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi są uprawnieni do ograniczenia dostępu do zamówień i umów koncesji wykonawcom z państw trzecich. Ograniczenie to będzie mogło polegać na niedopuszczeniu do udziału w postępowaniu, bądź w przypadku dopuszczenia takich wykonawców – na zróżnicowaniu ich traktowania w ww. postępowaniach od pozostałych wykonawców.
Zatem to zamawiający, zgodnie ze stanowiskiem Trybunału wyrażonym w wyroku, będzie każdorazowo podejmował decyzję odnośnie do możliwości udziału wykonawców z państw trzecich w danym postępowaniu.
Projektowane regulacje zawierają propozycję dodania nowej podstawy odrzucenia oferty. Obligowałaby ona zamawiającego do odrzucenia oferty wykonawcy z państwa trzeciego, w sytuacji gdy wykonawcy z państw trzecich nie zostali dopuszczeni do ubiegania się o zamówienie lub o zawarcie umowy koncesji.
W projekcie ustawy planuje się również wprowadzenie punktowych zmian w zakresie zamówień sektorowych oraz zamówień w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. W przypadku tych drugich planuje się umożliwienie zamawiającym, w odniesieniu do wykonawców z innych państw niż wymienione w art. 404 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych, a także do robót budowlanych, dostaw i usług pochodzących z tych państw, określenie warunków zamówienia mniej korzystnych niż w odniesieniu do wykonawców z państw wymienionych w art. 404 ust. 1 ww. ustawy, jak również do robót budowlanych, dostaw i usług pochodzących z tych państw.”
