Spis treści:
1. Jak wydatkować środki z KPO?
2. Czy przedsiębiorca może zostać uznany za zamawiającego subsydiowanego?
3. Czy środki z KPO oznaczają publiczne finansowanie zamówienia?
Pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) są obecnie wykorzystywane w wielu programach i instrumentach na rzecz różnego rodzaju podmiotów, w tym przedsiębiorców prywatnych. Prawidłowe wydatkowanie środków z KPO ma bardzo istotne znaczenie z punktu widzenia zasad rozliczenia poszczególnych projektów. Większość środków z KPO wdrażana jest w formie preferencyjncyh pożyczek, zwykle bądź z oprocentowaniem korzystniejszym niż rynkowe, często również z opcją umorzenia określonej kwoty pożyczki.
Jak wydatkować środki z KPO?
Instytucje wdrążające dany instrument określają w dokumentach programowych zasady wydatkowania środków z KPO. Podmioty zobowiązane do stosowania ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, przy wydatkowaniu środków z KPO muszą stosować wspomnianą ustawę, czyli organizować przetargi, w następstwie których będą wydatkować pozyskane środki. Jeżeli dany podmiot nie jest zamawiającym publicznym, wówczas wydatkuje środki zgodnie z zasadą konkurencyjności, ale bez stosowania przetargów.
Czy przedsiębiorca może zostać uznany za zamawiającego subsydiowanego?
Instytucje wdrażające dany instrument nie mogą nakładać na przedsiębiorców obowiązku stosowania zamówień publicznych. Przedsiębiorcy prywatni stosują zasadę konkurencyjności. Ustawa Prawo zamówień publicznych przewiduje jednak szczególną kategorię zamawiających, jakimi są zamawiający subsydiowani. Zgodnie z art. 6 ustawy Pzp, przepisy ustawy stosuje się do zamawiających subsydiowanych, którymi są zamawiający inni niż zamawiający publiczni lub zamawiający sektorowi, jeżeli zachodzą łącznie następujące okoliczności:
- ponad 50% wartości udzielanego przez ten podmiot zamówienia jest finansowane ze środków publicznych lub zamawiających, o których mowa w art. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 1;
- wartość zamówienia jest równa lub przekracza progi unijne;
- przedmiotem zamówienia są roboty budowlane w zakresie inżynierii lądowej lub wodnej określone w załączniku II do dyrektywy 2014/24/UE, budowy szpitali, obiektów sportowych, rekreacyjnych lub wypoczynkowych, budynków szkolnych, budynków szkół wyższych lub budynków wykorzystywanych przez administrację publiczną lub usługi związane z takimi robotami budowlany
Przy wydatkowaniu środków publicznych nawet przedsiębiorca prywatny musi mieć się zatem na baczności i sprawdzić, czy realizowane przez niego zamówienia nie należy do kategorii robót budowlanych wskazanych w art. 6 pkt 3 ustawy Pzp.
Czy środki z KPO oznaczają publiczne finansowanie zamówienia?
Definicja środków publicznych zawarta jest w art. 5 ustawy o finansach publicznych. Do środków tych należą m.in. środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). Środki z KPO są środkami pochodzącymi z budżetu UE.
Należy jednak mieć na uwadze, że środki z KPO wykorzystywane są w różnych programach na rzecz przedsiębiorców głównie w formie pożyczek. Zgodnie zaś z opinią Urzędu Zamówień Publicznych wydaną na gruncie poprzedniej ustawy Pzp, ale zachowują nadal aktualność „z zakresu zastosowana art. 8 dyrektywy 2004/18/WE wyłączone są przypadki, gdy środki finansowe przekazywane przez instytucje zamawiające nie mają charakteru dotacji lub też nie są bezpośrednio przeznaczone na pokrycie kosztów danego zamówienia. Tym samym zakresem zastosowania tego przepisu nie są objęte przypadki udzielania przez instytucje zamawiające finansowania w formach zwrotnych, w tym w formie pożyczek. Takie też stanowisko należy przyjąć na gruncie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP.” (Finansowanie zamówień w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych. – opinia wydana przez: Urząd Zamówień Publicznych). O ile zatem przedsiębiorca uzyskał środki z KPO w formie zwrotnej (pożyczka), wówczas nie będzie mógł zostać uznany za zamawiającego subsydiowanego.
Przepis art. 6 ustawy Pzp może natomiast mieć znaczenie przy wydatkowaniu środków pozyskanych w formie dotacji, dlatego przedsiębiorcy prywatni, którzy nie są zamawiającymi publicznymi, muszą w każdym przypadku dokonać dokładnej analizy przedmiotu zamówienia i sposobu jego finansowania.
