Na jakim etapie upadłości konsumenckiej pojawia się syndyk

W przypadku osiągnięcia wstępnego sukcesu polegającego na wydaniu przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości, jednym z elementów tegoż postanowienia będzie wyznaczenie syndyka. Syndyk swoją funkcję obejmuje już w dniu wydania postanowienia, gdyż postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne od dnia wydania.

Znaczenie syndyka po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej

Bez przesady można powiedzieć, że syndyk odgrywa kluczową rolę w postępowaniu upadłościowym konsumenta. Bowiem z dniem ogłoszenia upadłości majątek konsumenta staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Z dniem ogłoszenia swojej upadłości Konsument traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim, natomiast syndyk winien niezwłocznie objąć majątek upadłego, zarządzać nim, zabezpieczyć go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne oraz przystąpić do jego likwidacji.

Nie dość jednak, że syndyk obejmuje masę upadłości i ją likwiduje według samodzielnie wybranego sposobu, to również syndyk posiada kompetencje, które mają wpływ na dalszy przebieg postępowania. Mianowicie syndyk może złożyć do Sądu wniosek o umorzenie postępowania, jeżeli uzna, że upadły nie wskazał lub nie wydał syndykowi całego majątku, niezbędnych dokumentów lub w inny sposób nie wykonuje ciążących na nim obowiązków.

Syndyk nadto składa projekt planu spłaty wierzycieli albo np. wskazuje na przesłanki umorzenia zobowiązań bez ustalania planu spłaty lub w przedmiocie warunkowego umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli.

Jak wynika z powyższego, rola syndyka dla przebiegu właściwego postępowania upadłościowego jest kluczowa. Przy tak szeroko ukształtowanych kompetencjach nie sposób wykluczyć możliwości popełnienia przez syndyka błędu. Co więc zrobić w sytuacji, gdy działanie syndyka jest niewłaściwe? Czy można się przed takim działaniem obronić?

Skarga na czynności syndyka

Prawo upadłościowe przewiduje środek prawny do obrony przed wadliwymi czynnościami syndyka. Jest nim skarga na czynności syndyka. Skarga dotyczy zarówno czynności syndyka, jak również zaniechania przez syndyka dokonania czynności. Przy czym chodzi nie tylko o czynności prawne, ale również o czynności faktyczne.

Skargę może złożyć zarówno upadły konsument, ale również wierzyciel, lub inna osoba, której prawo zostało przez czynności lub zaniechanie syndyka naruszone lub zagrożone.

Tryb składania skargi na czynności syndyka

Skarga na czynności syndyka powinna spełniać wymogi pisma procesowego oraz określać zaskarżoną czynność lub czynność, której zaniechano. Powinna zawierać również wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności, wraz z uzasadnieniem.

Skargę wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia dokonania czynności, gdy konsument, wierzyciel lub osoba, której prawo zostało przez czynność syndyka naruszone albo zagrożone, była przy czynności obecna lub była o jej terminie zawiadomiona. W innych przypadkach – od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności konsumenta, wierzyciela lub osoby, której prawo zostało przez czynność syndyka naruszone albo zagrożone, a w braku zawiadomienia – od dnia powzięcia wiadomości przez skarżącego o dokonanej czynności. Skargę na zaniechanie przez syndyka dokonania czynności wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność miała być dokonana.

Skargę wnosi się do syndyka, który dokonał zaskarżonej czynności lub zaniechał jej dokonania. Syndyk może uwzględnić skargę i wówczas sprawa kończy się w sposób zgodny z oczekiwaniem osoby wnoszącej skargę.

Jeżeli syndyk jednak nie uwzględnia skargi, wówczas winien w terminie 3 dni od dnia otrzymania skargi sporządzić uzasadnienie zaskarżonej czynności, o ile nie zostało sporządzone wcześniej, albo przyczyn jej zaniechania i przekazać je wraz ze skargą do właściwego sądu upadłościowego.

Skarga podlega opłacie w wysokości 30 zł, można jednak złożyć wraz ze skargą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Czym może skutkować złożenie skargi na czynności syndyka?

W przypadku uwzględnienia skargi sąd może podważyć czynność syndyka z ewentualnym nakazaniem podjęcia czynności prawidłowej (jest to zależne od rodzaju naruszenia syndyka), może zakazać syndykowi dokonania czynności lub nakazać podjęcie czynności zaniechanej przez syndyka.

Oddalenie skargi oznacza merytoryczne uznanie jej za nieuzasadnioną. Natomiast nawet odrzucenie skargi, pomimo okoliczności iż formalnie skarga nie zostanie rozpoznana, może mieć dla skarżącego korzystny skutek. Bowiem w razie odrzucenia skargi sąd z urzędu bierze pod uwagę okoliczności wskazane w skardze i w razie potrzeby wydaje syndykowi polecenie dokonania odpowiednich czynności lub zakazuje syndykowi dokonania określonych czynności.

Podsumowanie

W toku właściwego postępowania upadłościowego, gdzie syndyk ma istotny wpływ na przebieg postępowania, przebieg likwidacji masy upadłości, czy na codzienne życie upadłego konsumenta, warto wiedzieć, że nie jest się w tej sytuacji bezbronnym, gdyż skarga na czynności syndyka stanowi dostępny środek zaskarżania wadliwych czynności lub zaniechań syndyka.