Celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami lub przez przeprowadzenie działań sanacyjnych, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. Postępowanie restrukturyzacyjne co do zasady wszczyna się na wniosek restrukturyzacyjny złożony przez dłużnika. Pozostałe podstawy otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego to:

  1. Wielość wierzycieli.
  2. Zdolność restrukturyzacyjna dłużnika. Zdolność restrukturyzacyjną posiadają dłużnicy będący przedsiębiorcami w rozumieniu kodeksu cywilnego oraz:
    1. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne nieprowadzące działalności gospodarczej;
    2. wspólnicy osobowych spółek handlowych, ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem;
    3. wspólnicy spółki partnerskiej.

Do określonej grupy podmiotów prawa restrukturyzacyjnego nie stosuje się. Należą do niej Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, banki krajowe i inne podmioty (art. 4 ust. 2 p.r.).

  1. Niewypłacalność dłużnika. Postępowanie restrukturyzacyjne przeprowadza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny – w rozumieniu ustawy Prawo upadłościowe. Pierwszą przesłanką uznania dłużnika za niewypłacalnego jest utrata zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (przyjmuje się, że dłużnik utracił tę zdolność, jeśli opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące).

Drugą, przesłanką uznania dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, za niewypłacalnego, jest sytuacja gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące).

  1. Zagrożenie niewypłacalnością. Dłużnik zagrożony niewypłacalnością to dłużnik, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny.
  2. Postępowanie może być prowadzone w przypadku:
    1. postępowania o zatwierdzenie układu – gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem,
    2. przyspieszonego postępowania układowego – gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem,
    3. postępowania układowego – gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.

Przesłanki negatywne otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego:

  1. Pokrzywdzenie wierzycieli na skutek postępowania restrukturyzacyjnego.
  2. Sąd również odmawia otwarcia postępowania układowego lub sanacyjnego również, jeżeli nie została uprawdopodobniona zdolność dłużnika do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania i zobowiązań powstałych po jego otwarciu.