Spis treści:
1. Czy świadczenia otrzymane z fundacji będą objęte daniną solidarnościową?
2. Czy sprzedaż majątku fundacji rodzinnej będzie opodatkowana?
3. Czy dochody fundacji rodzinnej z najmu będą opodatkowane?
4. Rozwiązanie fundacji rodzinnej w przypadku prowadzenia niedozwolonej działalności gospodarczej
W dniu 12 sierpnia 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych Prezesa Rady Ministrów opublikowano informację o projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Z informacji wynika, że zmiany do ustaw mają na celu m.in. uszczelnienie regulacji dotyczących opodatkowania fundacji rodzinnych. Na obecną chwilę nie opublikowano jeszcze projektu ustawy. Poniższe zmiany mogą, ale nie muszą znaleźć się w projekcie skierowanym do Sejmu.
Czy świadczenia otrzymane z fundacji będą objęte daniną solidarnościową?
Obecnie świadczenia otrzymane przez beneficjentów fundacji nie są opodatkowane daniną solidarnościową (4% podatek od dochodów powyżej 1 mln zł). Zmiana spowoduje, że świadczenia otrzymane z fundacji rodzinnej będą łączyły się z innymi dochodami podatnika na cele określenia podatku solidarnościowego i jeżeli taki dochód przekroczy 1 mln zł, nadwyżka będzie opodatkowana stawką 4%.
- W przypadku „dużych” świadczeń z fundacji rodzinnych (np. wypłat powyżej 1 mln zł) efektywna stawka podatkowa wzrośnie z 15% do 19% w przypadku nadwyżki ponad 1 mln zł.
Czy sprzedaż majątku fundacji rodzinnej będzie opodatkowana?
Kolejna zmiana dotyczy opodatkowania sprzedaży mienia wniesionego przez fundatorów. Obecnie fundacja rodzinna może podejmować czynności w zakresie sprzedaży udziałów, akcji i innych papierów wartościowych wniesionych przez fundatorów (art. 5 ust. 1 pkt 1 UFR) – która to sprzedaż udziałów, akcji i innych papierów wartościowych nie podlega opodatkowaniu. Fundacja może także zajmować się zbywaniem mienia (nieruchomości, ruchomości), o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia. Ten drugi przypadek dotyczy m. in. nieruchomości, która została wniesiona do fundacji rodzinnej tylko w celu sprzedaży. Odmiennie niż w przypadku sprzedaży udziałów/akcji, przy sprzedaży nieruchomości lub ruchomości przepisy UFR nakazują więc badanie zamiaru, jaki towarzyszył przy wniesieniu mienia do fundacji. W zależności od tego, czy wniesienie mienia nastąpiło tylko w celu zbycia czy też nie, dojdzie do opodatkowania ze stawką 25% lub sprzedaż nie będzie opodatkowana. Proponowana zmiana ma stanowić odpowiedź na zjawisko wnoszenia do fundacji rodzinnej majątku, a następnie szybkie jego zbycie (w celu skorzystania z preferencji podatkowych). Zdaniem MF obecne przepisy, zgodnie z którymi można zbywać majątek należący do fundacji, jeśli nie został on wniesiony z wyłącznym zamiarem jego zbycia, są nieprecyzyjne.
- Resort proponuje wprowadzenie opodatkowania sprzedaży majątku fundacji rodzinnej stawką podatkową w wysokości 19% w przypadku sprzedaży przed upływem określonego czasu.
- Dopiero sprzedaż danego aktywa z fundacji rodzinnej po upływie proponowanego terminu 15 lat od jego nabycia będzie wolna od podatku.
Czy dochody fundacji rodzinnej z najmu będą opodatkowane?
Obecnie fundacja rodzinna może prowadzić dozwoloną działalność gospodarczą w zakresie wynajmu i dzierżawy nieruchomości, a dochody z tej działalności są objęte zwolnieniem z podatku CIT. Według zapowiedzi resortu, dochody fundacji rodzinnych, uzyskiwane z umów, w których przedmiotem jest oddanie nieruchomości do odpłatnego korzystania mają zostać opodatkowane. Byłby to wyłom w ogólnej zasadzie braku opodatkowania fundacji rodzinnej (która polega na tym, że dopiero świadczenia na rzecz beneficjentów są opodatkowane).
- Nie znamy szczegółów propozycji opodatkowania dochodów fundacji rodzinnej z tego tytułu. Być może pojawi się propozycja opodatkowania dochodów osiąganych z tego tytułu przez fundację na zasadach takich, jak opodatkowane są dochody osoby fizycznej z tego tytułu (odpowiednio 8,5 % i 12,5% podstawy opodatkowania).
Rozwiązanie fundacji rodzinnej w przypadku prowadzenia niedozwolonej działalności gospodarczej
Obecnie fundacja rodzinna właściwe może prowadzić działalność gospodarczą w nieograniczonym zakresie. Jeżeli z kolei prowadzi działalność wykraczającą poza zakres wskazany w art. 5 UFR, wówczas płaci od dochodów osiąganych z tytułu takiej działalności „karny” podatek CIT w wysokości 25% – traci prawo do zwolnienia danego dochodu z podatku. Brak jest innych konsekwencji.
- W stosunku do fundacji rodzinnych, które prowadzą działalność poza zakresem wskazanym w ustawie o fundacji rodzinnej będzie mogło być wszczęte z urzędu postępowanie ws. likwidacji – podmiotem prowadzącym postępowanie w tej sprawie będzie sąd.
