Spis treści:
1. Pakt Migracyjny – podstawowe informacje
2. Najważniejsze regulacje składające się na Pakt Migracyjny
3. Pakt Migracyjny – od kiedy?
O planach związanych z przyjęciem Paktu o Migracji i Azylu oraz najważniejszych skutkach dla Polski pisaliśmy tutaj. W dniu 10 kwietnia 2024 r. tzw. Pakt Migracyjny został przyjęty przez Parlament Europejski, a 14 maja b.r. został zatwierdzony przez Radę Unii Europejskiej. Wiele publikacji na ten temat skupia się na politycznym aspekcie tej regulacji w kontekście przyjęcia przez Polskę imigrantów z Ukrainy – brakuje jednak informacji z czym dokładnie wiąże się ta przyjęcie Paktu Migracyjnego.
Pakt Migracyjny – podstawowe informacje
Pod pojęciem Paktu Migracyjnego rozumiemy zestaw aktów prawnych Unii Europejskiej związanych z szeroko pojętą polityką imigracyjną. Do najważniejszych celów, które mają być osiągnięte wprowadzeniem tych przepisów należą następujące kwestie:
- szybsze rozpatrywanie wniosków o azyl i zwiększenie skuteczności odsyłania imigrantów;
- lepsza identyfikacja imigrantów;
- wprowadzenie obowiązkowych kontroli bezpieczeństwa, podatności na zagrożenia i zdrowia wobec osób nielegalnie wjeżdżających na teren UE;
- mechanizm obowiązkowej solidarności, który zakłada rozlokowanie co roku co najmniej 30 tysięcy osób;
- nowy dobrowolny program przesiedleń uchodźców z krajów trzecich.
Najważniejsze regulacje składające się na Pakt Migracyjny:
- Rozporządzenie w sprawie zarządzania azylem i migracją:
Zakłada, że państwa członkowskie będą relokować osoby ubiegające się o azyl lub objęte ochroną międzynarodową na swoje terytorium. Alternatywnie mogą one wnieść wkład finansowy (20 tys. euro od każdej nieprzyjętej osoby) lub dostarczać wsparcie operacyjne i techniczne.
- Rozporządzenie w sprawie sytuacji kryzysowych
Odnosi się do mechanizmów reagowania w sytuacji kryzysowej lub spowodowanej działaniem siły wyższej, w szczególności związanej z nagłym wzrostem liczby migrantów. Będzie dotyczyć również sytuacji, w których państwa trzecie lub wrogie podmioty niepaństwowe wykorzystują migrantów do destabilizacji Unii.
- Rozporządzenie w sprawie kontroli przesiewowych
Ustanawia procedurę kontroli przed wjazdem dla osób przekraczających granicę nielegalnie. Będzie ona przeprowadzana do 7 dni i będzie obejmować identyfikację, gromadzenie danych biometrycznych oraz kontrolę zdrowia i bezpieczeństwa.
- Rozporządzenie azylowe:
Dokona ujednolicenia procedury przyznawania i cofania ochrony międzynarodowej – w całej UE.
- Rozporządzenie o Eurodac:
Zakłada reformę bazy danych, w której przechowywane są dane osób przybywających nielegalnie do UE, w tym odciski palców i zdjęcia twarzy osób powyżej 6 roku życia. Dane będą mogły zostać uzupełnione o informację, czy dana osoba może zagrażać bezpieczeństwu oraz czy była agresywna lub uzbrojona.
- Rozporządzenie w sprawie kwalifikowania:
Ujednoliceniu w ramach UE podlegać będą procedury uznawania statusu uchodźcy lub statusu osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej. Doprecyzowano jakie prawa przysługują osobom kwalifikującym się do ochrony. Informacje będą oceniane w oparciu o dane Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu, a status uchodźcy będzie podlegać regularnej weryfikacji. Osoby ubiegające się o ochronę będą musiały pozostać na terytorium państwa członkowskiego, które rozpatruje ich wniosek lub w którym przyznano im ochronę.
- Dyrektywa ws. warunków przyjmowania
Państwa członkowskie zostaną zobowiązane do zapewnienia równoważnych standardów przyjmowania osób ubiegających się o azyl, w szczególności w zakresie zakwaterowania, edukacji i opieki zdrowotnej. Osoby ubiegające się o azyl po zarejestrowaniu będą mogły rozpocząć pracę najpóźniej pół roku po złożeniu wniosku. Regulacja przewiduje również ograniczenie swobody przemieszczania się osób ubiegających się o azyl – aby zapobiec dalszemu przemieszczaniu się po Unii.
- Ramy przesiedleń i przyjmowania ze względów humanitarnych
Dają one państwom członkowskim możliwość przyjęcia uznanych przez ONZ uchodźców z krajów trzecich, a podróż takich osób na terytorium UE ma odbywać się w sposób legalny, zorganizowany i bezpieczny.
Pakt Migracyjny – od kiedy?
Regulacje składające się na Pakt o Migracji i Azylu ma w założeniu obowiązywać państwa członkowskie od 2026 roku.
