Spis treści:
1. Jakie pytania zostały skierowane do Sądu Najwyższego?
2. Jak należy liczyć roczny termin od wykonania umowy?
3. Czy kredytodawcy mogli naliczyć odsetki od kredytowanych kosztów?
Jakie pytania zostały skierowane do Sądu Najwyższego?
W dniu 22 stycznia 2025 r. do Sądu Najwyższego skierowane zostały następujące pytania prawne:
- Czy uprawnienie do złożenia pisemnego oświadczenia o skorzystaniu przez kredytobiorcę z sankcji kredytu darmowego wygasa – zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim – po upływie roku od dnia wykonania umowy przez kredytodawcę, czy też od dnia wykonania umowy przez obie strony, tj. i kredytodawcę, i kredytobiorcę?
- Czy w świetle przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim dopuszczalne jest zastrzeżenie w umowie kredytu konsumenckiego oprocentowania kapitałowego również w odniesieniu do tej części udzielonego kredytu, która została przeznaczona na zapłatę przez kredytobiorcę prowizji, a więc pozaodsetkowych kosztów kredytu?
- Czy w sytuacji, gdy rzeczywista roczna stopa oprocentowania oraz całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta zostały błędnie wyliczone i podane w umowie kredytu, czego jedyną przyczyną jest niedopuszczalne objęcie oprocentowaniem kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu, takie uchybienie stanowi podstawę do zastosowania sankcji kredytu darmowego na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim?
Powyższe zagadnienia prawne skierowane do Sądu Najwyższego, stanowią już przedmiot pytań prejudycjalnych jakie polskie sądy w sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego skierowały do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Pytanie 1 oraz 2 stanowią przedmiot pytań prejudycjalnych Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. akt. C-566/24, zaś pytanie 3 zostało skierowano przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy sygn. akt. C-472/23. Wydanie wyroku w tej ostatniej sprawie przez TSUE zaplanowane jest na 13 lutego 2025 r.
Jak należy liczyć roczny termin od wykonania umowy?
Przedmiotem pierwszego pytania jest ustalenie wykładni terminu wykonanie umowy użytego w art. 45 ust. 1 u.k.k. W dotychczasowym orzecznictwie co do zasady dominują dwa poglądy, pierwszy korzystny dla kredytobiorców zakłada iż termin roczny na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego należy liczyć od momentu wykonania przez obie strony umowy swoich obowiązków, czyli zasadniczo od momentu spłaty kredytu, zaś drugi pogląd korzystniejszy dla kredytodawców przyjmuje, iż momentem wykonania umowy jest chwila wypłaty konsumentowi kwoty kredytu przez kredytodawcę.
Czy kredytodawcy mogli naliczyć odsetki od kredytowanych kosztów?
Drugie zagadnienie przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia, sprowadza się do ustalenia prawnej możliwości naliczenia przez kredytodawców odsetek nie tylko od kwoty kredytu wypłaconej konsumentowi, czyli całkowitej kwoty kredytu, ale również od kwoty przeznaczonej na zapłatę kosztów kredytu, które zostały przez kredytodawcę skredytowane.
Czy błąd we wskazaniu RRSO oraz całkowitej kwoty do zapłaty wynikający z niedopuszczalności kredytowania kosztów stanowi podstawę do zastosowania SKD?
Ostatnie pytanie jest bezpośrednio powiązane z ewentualnym udzieleniem przez Sąd Najwyższy pozytywnej odpowiedzi na drugie z zadanych pytań. Dotyczy ono bowiem konsekwencji jakie wynikają z przyjęcia praktyki naliczania odsetek od kredytowanych kosztów przez kredytodawców za praktykę niedopuszczalną, a tym samym bezprawną. Skutkiem podzielenia takiego poglądu przez Sąd Najwyższy będzie uznanie, iż kredytodawca stosujący taką praktykę w sposób błędy wskazał wartość RRSO oraz całkowitej kwoty do zapłaty.
Przedstawione zagadnienie prawne zmierza do ustalenia, czy sankcja kredytu darmowego jest w takiej sytuacji właściwą oraz adekwatną reakcją ustawodawcy na powyższe naruszenie, jakiego ewentualnie dopuściły się banki.
