Spis treści:
1. Czy fundacja rodzinna jest opłacalna?
2. Czy opłaca się zakładać fundacje rodzinne przez małżonków?
Jeżeli fundatorami fundacji rodzinnej są małżonkowie, to wypłata im świadczeń jako beneficjentom jest bez PIT – potwierdziła Krajowa Informacja Skarbowa w interpretacji z 25 czerwca b.r. nr 0112-KDIL2-1.4011.114.2024.3.JK. Wcześniej wskazywaliśmy, że wypłata świadczeń na rzecz małżonków może być w takiej sytuacji częściowo obłożona podatkiem PIT.
Czy fundacja rodzinna jest opłacalna?
Podatkową motywacją założenia fundacji rodzinnej (oprócz powodów ekonomicznych, ochrony majątku) jest ograniczenie efektywnego opodatkowania dystrybucji zysku do wspólników/beneficjentów fundacji. Świadczenia wypłacane beneficjentom opodatkowane są 15% podatkiem CIT płatnym przez fundację, natomiast w zakresie podatku PIT obowiązuje stawka 0% dla osób z zerowej grupy pokrewieństwa względem fundatorów, to jest: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę (art. 21 ust. 1 pkt 157 ustawy o PIT).
Co ważne określając wysokość podatku nie tylko ważna jest stawka opodatkowania, ale również wartość wkładów wniesionych przez poszczególnych fundatorów, bowiem zgodnie z art. 21 ust. 49 ustawy o PIT, rozliczenie jest zależne od proporcji wkładów poszczególnych beneficjentów do fundacji rodzinnej. Art. 27 ustawy o fundacji rodzinnej określa obowiązek sporządzenia spisu mienia. Z kolei art. 28 stanowi, że dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych określa się proporcję wartości mienia wniesionego do fundacji rodzinnej przez każdego z fundatorów lub przez fundację rodzinną. Punktem wyjścia do zrozumienia problemu jest przepis ustawy o fundacji rodzinnej, który mówi, co należy rozumieć jako „mienie wniesione przez fundatora”, a co jako „mienie wniesione przez fundację rodzinną”. Zgodnie z tą regulacją „mienie wniesione przez fundatora” to mienie wniesione do fundacji rodzinnej w drodze darowizny albo spadku przez fundatora lub jego małżonka, zstępnych, wstępnych lub rodzeństwo. Z kolei „mieniem wniesionym przez fundację rodzinną” jest mienie wniesione do niej przez inne osoby. Zakres zwolnienia z PIT świadczeń wypłacanych danemu fundatorowi wyznacza stosunek między „mieniem wniesionym przez fundatora” (licznik ułamka) a „mieniem wniesionym przez wszystkich fundatorów i fundację rodzinną” (mianownik ułamka). Jeśli ta proporcja wynosi 1, całe świadczenie korzysta z pełnego zwolnienia z PIT (art. 21 ust. 1 pkt 157 ustawy).
Czy opłaca się zakładać fundacje rodzinne przez małżonków?
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał w 2023 r. niekorzystne interpretacje podatkowe, zgodnie z którymi mienie wniesione do fundacji rodzinnej przez małżonka, zstępnych, wstępnych lub rodzeństwo danego fundatora można uznać za wniesione przez tego fundatora, tylko o ile małżonek, zstępni, wstępni lub rodzeństwo tego fundatora nie są jednocześnie pozostałymi fundatorami fundacji rodzinnej (interpretacje indywidualne z 18.8.2023 r., 0113-KDIPT2-3.4011.465.2023.1.JŚ oraz z 5.10.2023 r., 0114-KDIP3-1.4011.698.2023.3.MK1, z 10.06.2024 r., 0114-KDIP3-2.4011.374.2024.1.JM). Kierując się w/w wykładnią organów podatkowych, wniesienie przez obu fundatorów mienia do fundacji spowodowałoby, że nie będzie przysługiwało fundatorom zwolnienie z PIT dla drugiego małżonka oraz również dzieci. Trzymając się logiki Krajowej Informacji Skarbowej, małżonkowie mogliby założyć dwie odrębne fundacje rodzinne, do których każdy z nich mógłby włożyć swój majątek (udziały w spółce). W takim przypadku majątek wnoszony przez fundatora wynosi 100% majątku fundacji, wobec czego zarówno mąż, jak i żona nie zapłaciliby podatku PIT od środków otrzymanych od drugiego małżonka. Niestety oznacza to podwójne koszty księgowości i utrzymania fundacji rodzinnej.
Okazuje się jednak, że 25 czerwca została wydana interpretacja podatkowa KIS, która potwierdza pełne zwolnienie podatkowe świadczeń wypłacanych z fundacji rodzinnej na rzecz małżonków będących jednocześnie fundatorami. Interpretacja podatkowa została wydana w następstwie uwzględnienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na wcześniejszą, niekorzystną dla podatników interpretację indywidualną – z 30 kwietnia 2024 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.113.2024.2.JK). Dyrektor KIS potwierdził, że Fundatorzy (Wnioskodawczyni wraz z mężem) należą do kręgu najbliższej rodziny zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, stąd wypłata świadczeń na rzecz Wnioskodawczyni korzystać będzie w całości ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przy tak przedstawionej proporcji mienia.
