Fundacje rodzinne zakładane w celu zbycia udziałów są niedozwoloną optymalizacją podatkową
Szef Krajowej Administracji Skarbowej w kolejnej odmowie wydania tzw. opinii zabezpieczającej wyraził stanowisko, że założenie fundacji rodzinnej, a następnie wniesienie do niej udziałów w spółkach w celu ich sprzedaży stanowi obejście przepisów prawa podatkowego, wobec czego grozi surowymi sankcjami prawnymi. Chodzi o przepisy, które zakładają że fundacja rodzinna nie jest opodatkowana w zakresie obrotu udziałami i akcjami spółek prawa handlowego.
W jakim celu zakłada się fundację rodzinną?
Fundację rodzinną zakłada się przede wszystkim po to, aby chronić majątek rodzinny, ułatwić proces sukcesji biznesowej i zapewnić długoterminową stabilność finansową. Umożliwia ona również precyzyjne planowanie spadkowe, redukcję ryzyka konfliktów rodzinnych oraz pomnażanie i reinwestowanie zysków – w wyniku zwolnienia podatkowego, z którego korzysta fundacja rodzinna m. in. w zakresie obrotu nieruchomościami i czy obrotu akcjami i udziałami w spółkach.
Fundacja rodzinna jest podmiotowo zwolniona z podatku dochodowego od osób prawnych. Dopiero w momencie, gdy fundacja przekaże świadczenia na rzecz beneficjenta, jest natomiast zobowiązana do zapłaty podatku CIT w wysokości 15% podstawy opodatkowania.
Czy fundacja rodzinna to niedozwolona optymalizacja podatkowa?
Fundacja rodzinna bywa też wykorzystywana do optymalizacji podatkowej, która jak wynika z najnowszych rozstrzygnięć Szefa KAS nie jest aprobowana przez fiskusa. Szef KAS uznał w ostatnim czasie, że optymalizacja podatkowa z wykorzystaniem fundacji rodzinnej może być uznana za unikanie opodatkowania, a więc fiskus może do takiego działania zastosować klauzulę generalną przeciw unikaniu opodatkowania i pozbawić podatnika korzyści podatkowych. Tak wynika z szeregu kolejnych rozstrzygnięć Szefa KAS o odmowie wydania opinii zabezpieczającej (sygn. KP2.8082.2.2024, DKP3.8082.5.2023, DKP3.8082.8.2023).
Kiedy fiskus odmawia ochrony?
W uzasadnieniu odmowy wydania opinii zabezpieczającej Szef KAS wskazał, że natychmiastowa sprzedaż wniesionych do fundacji rodzinnej udziałów, a następnie wypłata uzyskanych z tego tytułu środków na rzecz jej beneficjentów może sugerować, że fundacja została utworzona i wykorzystana wyłącznie w celu sprzedaży udziałów z niższym obciążeniem podatkowym. W jednej ze spraw na powyższy cel wskazywał między innymi fakt, że fundator już od jakiegoś czasu zainteresowany był sprzedażą udziałów (ponad 1 rok przygotowań) a wykorzystanie przez niego w roli pośrednika fundacji rodzinnej, miało na celu jedynie, jak zresztą sam wskazał, korzystniejsze opodatkowanie transakcji. Głównymi celami fundacji rodzinnej mogą być np. zaplanowanie sukcesji oraz ochrona majątku, w szczególności przedsiębiorstw, przed podziałem. Opisana w odmowie transakcja w ocenie Szefa KAS nie realizowała tych założeń, a koncentrowała się przede wszystkim na osiągnięciu korzyści podatkowej.
Nie każda sprzedaż to obejście prawa
Oczywiście nie każda sprzedaż akcji czy udziałów przez fundację rodzinną będzie stanowić niedozwoloną optymalizację – transakcje powinny mieć uzasadnienie ekonomiczne.
Co wpływa na ocenę działań fundacji?
Na ocenę sytuacji wpływają m.in.:
-
podjęcie decyzji o sprzedaży udziałów już po ich wniesieniu do fundacji rodzinnej,
-
reinwestowanie przez fundację środków uzyskanych ze sprzedaży,
-
przeznaczenie środków na realizację ustawowych celów fundacji rodzinnej.
