Emoji ÔÇ×­čĹŹÔÇŁ jako wyraz akceptacji warunk├│w umowy

Sygnali┼Ťci ÔÇô jest projekt ustawy!

Spis tre┼Ťci:

1. Co by┼éo przedmiotem sporu, w kt├│rym s─ůd orzek┼é, i┼╝ emoji „kciuk w g├│r─Ö” mo┼╝e stanowi─ç akceptacj─Ö warunk├│w umowy sprzeda┼╝y?

2. Jak spraw─Ö oceni┼é s─ůd?

3. Regulacje polskiego porz─ůdku prawnego

 

W dniu 8 czerwca 2023 r. kanadyjski s─ůd (Court of KingÔÇÖs Bench for Saskatchewan) wyda┼é orzeczenie, w kt├│rym uzna┼é, ┼╝e emoji ÔÇ×kciuk w g├│r─ÖÔÇŁ (ÔÇ×­čĹŹÔÇŁ) mo┼╝e stanowi─ç akceptacj─Ö warunk├│w umowy sprzeda┼╝y. Jak wskazano w orzeczeniu emoji stanowi niekonwencjonalny, ale wa┼╝ny spos├│b podpisania umowy, przy jednoczesnej identyfikacji sygnatariusza za po┼Ťrednictwem numeru telefonu kom├│rkowego, kt├│rym pos┼éu┼╝ono si─Ö do wyra┼╝anie akceptacji warunk├│w umowy.

Co było przedmiotem sporu?

Sp├│┼ék─Ö South West Terminal Ltd b─Öd─ůca w omawianym sporze Kupuj─ůcym oraz Achter Land & Cattle Ltd. jako Sprzedaj─ůcy ┼é─ůczy┼éa sta┼éa wsp├│┼épraca gospodarcza od oko┼éo 2012 roku. W toku tej wsp├│┼épracy Kupuj─ůcy nabywa┼é od Sprzedaj─ůcego r├│┼╝nego rodzaju zbo┼╝a i ziarna. W dniu 26 marca 2021 r. przedstawiciel SWT za po┼Ťrednictwem komunikatora tekstowego z┼éo┼╝y┼é dw├│m przedstawicielom Achter ofert─Ö zakupu lnu przez sp├│┼ék─Ö SWT od sp├│┼éki Achter. Po otrzymaniu tej wiadomo┼Ťci tekstowej obaj przedstawicie Achter odbyli rozmow─Ö telefoniczn─ů z przedstawicielem SWT omawiaj─ůc warunki transakcji sprzeda┼╝y lnu. Nast─Öpnie przedstawiciel Kupuj─ůcego sporz─ůdzi┼é dokument umowy sprzeda┼╝y, kt├│ry podpisa┼é odr─Öcznie oraz wykona┼é zdj─Öcie tak przygotowanej umowy, kt├│re przes┼éa┼é do jednego z przedstawicieli Achter, na numer telefonu kontaktowego tego przedstawiciela Kupuj─ůcego z pro┼Ťb─ů o potwierdzenie umowy sprzeda┼╝y lnu. Przedstawiciel Kupuj─ůcego udzieli┼é odpowiedzi na otrzyman─ů wiadomo┼Ť─ç w postaci samotnej emoji ÔÇ×kciuk w g├│r─ÖÔÇŁ.

W tym miejscu wskaza─ç nale┼╝y, i┼╝ w dotychczasowej wsp├│┼épracy stron, zawar┼éy i wykona┼éy one kilka um├│w do zawarcia, kt├│rych dosz┼éo poprzez otrzymanie zdj─Ö─ç dokumentu umowy, na kt├│re przyjmuj─ůcy warunki umowy udziela┼é kr├│tki odpowiedzi tekstowych takich jak ÔÇ×Dobrze wygl─ůdaÔÇŁ, ÔÇ×OkÔÇŁ, ÔÇ×TakÔÇŁ.

Wed┼éug strony powodowej, kt├│rym by┼éa Kupuj─ůca sp├│┼éka emoji ÔÇ×kciuk w g├│r─ÖÔÇŁ oznacza┼é akceptacj─Ö przez Sprzedaj─ůcego umowy oraz obowi─ůzek dostarczenia w listopadzie 2021 r. 87 ton lnu za cen─Ö w wysoko┼Ťci 669,17 USD za ton─Ö do Sprzedaj─ůcego. Wed┼éug Sprzedaj─ůcego emoji ÔÇ×kciuk w g├│r─ÖÔÇŁ oznacza┼é wy┼é─ůcznie potwierdzenie otrzymania wiadomo┼Ťci od Kupuj─ůcego, a nie stanowi┼éo to akceptacji warunk├│w umowy. Zdaniem Sprzedaj─ůcego umowa nie by┼éa kompletna, bowiem nie zawiera┼éa istotnej dla Sprzedaj─ůcego klauzuli si┼éy wy┼╝szej. Z punktu widzenia Sprzedaj─ůcego, by┼éo to o tyle istotne, i┼╝ umowa dotyczy┼éa plonu kt├│ry ma dopiero wzej┼Ť─ç, a nie plonu ju┼╝ zebranego, za┼Ť w interesie Sprzedaj─ůcego by┼éo uwzgl─Ödnienie w umowie zabezpieczenia na wypadek suszy lub innych dzia┼éa┼ä natury, kt├│re mog┼éoby skutkowa─ç brakiem mo┼╝liwo┼Ťci wykonania umowy.

Ocena s─ůdu

W wydanym w dniu 8 czerwca 2023 r. orzeczeniu s─ůd zauwa┼╝y┼é, i┼╝ warunkiem zawarcia umowy jest z┼éo┼╝enie oferty przez jedn─ů ze stron transakcji, kt├│ra nast─Öpnie zostanie zaakceptowana przez drug─ů stron─Ö. W wyroku podkre┼Ťlono r├│wnie┼╝, ┼╝e dla cel├│w prawnych nie jest istotne to czy strony umowy obiektywnie wierzy┼éy, ┼╝e zawieraj─ů umow─Ö, lecz relewantne jest czy obiektywny rozs─ůdny obserwator doszed┼éby do wniosku, ┼╝e strony zawar┼éy umow─Ö. Wed┼éug s─ůdu w okoliczno┼Ťciach sprawy odpowied┼║ na ofert─Ö za po┼Ťrednictwem emoji z uniesionym kciukiem dla rozs─ůdnego ┼Ťwiadka znaj─ůcego t┼éo wydarze┼ä oznacza┼éoby by obiektywne zawarcie umowy, spotkanie si─Ö zgodnych o┼Ťwiadcze┼ä woli stron, tak jak by┼éo to czynione przy poprzednich zawartych przez te strony transakcji, a zatem w realiach sprawy komunikacja stron wskazywa┼éa na zawarcie umowy.

Zdaniem kanadyjskiego s─ůdu kluczowa jest przejrzysto┼Ť─ç komunikacji stron, za┼Ť je┼╝eli chodzi o elektroniczne wyrazy akceptacji, to w zale┼╝no┼Ťci od kontekstu akceptacja wyra┼╝ona w formie elektronicznej mo┼╝e przyj─ů─ç posta─ç niepozornych ┼Ťrodk├│w takich jak emoji.

Regulacje polskiego porz─ůdku prawnego

Na zako┼äczenie niniejszego om├│wienia warto pokusi─ç si─Ö o analiz─Ö powy┼╝szej sprawy w kontek┼Ťcie polskiego porz─ůdku prawnego, a przede wszystkim czy r├│wnie┼╝ na gruncie prawa polskiego mog┼éoby doj┼Ť─ç do potwierdzenia warunk├│w umowy za po┼Ťrednictwem emoji.

Dla oceny tej kwestii g┼é├│wne znaczenie b─Öd─ů mie─ç dwa przepisy kodeksu cywilnego, art. 60 k.c. zgodnie z kt├│rym wola osoby dokonuj─ůcej czynno┼Ťci prawnej mo┼╝e by─ç wyra┼╝ona przez ka┼╝de zachowanie tej osoby, kt├│re ujawnia jej wol─Ö w spos├│b dostateczny, w tym r├│wnie┼╝ ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej oraz art. 772 k.c. statuuj─ůcy dokumentow─ů form─Ö czynno┼Ťci prawnej, kt├│ry okre┼Ťla ┼╝e do zachowania tej formy czynno┼Ťci prawnej wystarczaj─ůce jest z┼éo┼╝enie o┼Ťwiadczenie woli w postaci dokumentu, w spos├│b umo┼╝liwiaj─ůcy ustalenie osoby sk┼éadaj─ůcej o┼Ťwiadczenie. W my┼Ťl art. 773 k.c. dokumentem jest no┼Ťnik informacji umo┼╝liwiaj─ůcy zapoznaje si─Ö z jej tre┼Ťci─ů.

Powy┼╝sza szeroka definicja dokumentowej formy czynno┼Ťci prawnej umo┼╝liwia z┼éo┼╝enie o┼Ťwiadczenia woli w postaci obrazu d┼║wi─Öku czy te┼╝ w┼éa┼Ťnie grafiki b─ůd┼║ piktogramu, kt├│rym jest ÔÇ×emojiÔÇŁ. O┼Ťwiadczenie to musi by─ç utrwalone na no┼Ťniku pozwalaj─ůcym na wielokrotne zapoznanie si─Ö z tre┼Ťci─ů o┼Ťwiadczone, co w niniejszej sprawie oznacza zapisan─ů w komunikatorze tekstowym wiadomo┼Ť─ç w pliku cyfrowym. Jako ┼╝e wiadomo┼Ť─ç zosta┼éa nadana za po┼Ťrednictwem telefonu kom├│rkowego, a zatem w spos├│b umo┼╝liwiaj─ůcy identyfikacj─Ö nadawcy, wszystkie wymogi dokumentowej formy czynno┼Ťci prawnej w rozumieniu polskiego porz─ůdku prawnego zosta┼éy spe┼énione.

Je┼╝eli za┼Ť chodzi o to czy emoji ÔÇ×kciuk w g├│r─ÖÔÇŁ mo┼╝e by─ç wyra┼╝eniem afirmacyjnego o┼Ťwiadczenia woli, to w ┼Ťwietle art. 60 k.c. nale┼╝y udzieli─ç odpowiedzi twierdz─ůcej, gdy┼╝ o┼Ťwiadczeniem woli mo┼╝e by─ç ka┼╝de zachowanie osoby ujawniaj─ůce dostatecznie jej wol─Ö. W powi─ůzaniu z w┼éa┼Ťciwym kontekstem, stosowny maj─ůcy sp├│jne powszechne rozumie znaczenie ┼Ťci┼Ťle okre┼Ťlony ÔÇ×emojiÔÇŁ mo┼╝e stanowi─ç wyraz akceptacji warunk├│w umowy, tak┼╝e na gruncie polskiego porz─ůdku prawnego.